I. Nhận diện 5 rủi ro lớn khi trẻ em tham gia không gian mạng
Khi tham gia vào môi trường trực tuyến, trẻ em rất dễ trở thành nạn nhân của các mối nguy hại sau:
Tiếp cận thông tin không phù hợp: Tiếp xúc với các nội dung độc hại, bạo lực, thù địch, cực đoan, khiêu dâm hoặc các thông tin sai lệch, chưa xác thực từ các ứng dụng, công cụ AI.
Bị lôi kéo, dụ dỗ và xâm hại: Đối mặt với nguy cơ quấy rối, lừa đảo, dọa nạt, tống tiền, ép buộc tham gia các hoạt động phi pháp, mại dâm hoặc bị xâm hại tình dục.
Bắt nạt trực tuyến: Các hành vi lăng mạ, bôi nhọ, cô lập hoặc đe dọa trên mạng xã hội gây tổn thương tâm lý sâu sắc.
Sử dụng quá mức gây nghiện: Sa đà vào thế giới ảo dẫn đến nghiện Game, nghiện Internet và mạng xã hội, làm suy giảm sức khỏe thể chất và tinh thần.
Rò rỉ, lộ lọt thông tin bí mật đời sống riêng tư: Các thông tin cá nhân, hình ảnh riêng tư của trẻ bị đăng tải bừa bãi khi chưa có sự đồng ý của cha mẹ hoặc chính trẻ, vi phạm nghiêm trọng quy định của pháp luật.
II. Các thủ đoạn lừa đảo, dụ dỗ phổ biến của kẻ xấu
Kẻ xấu trên mạng vô cùng tinh vi, chúng thường sử dụng 3 hình thức thao túng cốt lõi:
Giả mạo và đe dọa: Giả làm bạn bè, người nổi tiếng, người tặng quà hoặc thậm chí là công an, kiểm sát viên, tòa án. Chúng gọi điện, nhắn tin sử dụng nỗi sợ hãi để ép nạn nhân tuân thủ, đe dọa tung hình ảnh nhạy cảm hoặc lấy cắp mật khẩu để tống tiền, bắt cóc.
Thao túng tâm lý: Kiểm soát tâm trí khiến trẻ phụ thuộc và mất khả năng tự quyết. Ví dụ: Dọa dẫm rằng trẻ liên quan đến hoạt động phạm pháp, hoặc hứa hẹn nhận học bổng du học rồi yêu cầu cung cấp thông tin, chuyển tiền bảo lãnh.
Dụ dỗ bằng vật chất/tinh thần: Hứa hẹn tặng quà, cho tài khoản game cao cấp nhằm lấy thông tin, hình ảnh nhạy cảm. Sau đó, chúng ép trẻ giữ bí mật, cắt đứt kết nối với cộng đồng để dễ dàng thao túng dưới trạng thái hoảng loạn, sợ hãi.
III. Quy tắc vàng để bảo vệ bản thân trên mạng xã hội
Để không trở thành nạn nhân của tội phạm công nghệ, mỗi học sinh và trẻ em cần nằm lòng "Ba điều KHÔNG LÀM" và "Ba điều PHẢI LÀM" sau đây:
❌ BA ĐIỀU KHÔNG LÀM:
Không chia sẻ, tuyệt đối không gửi: Ảnh riêng tư, thông tin cá nhân, căn cước công dân, mã OTP, trường, lớp, địa chỉ nhà hoặc thông tin gia đình cho người lạ.
Không làm việc với cơ quan chức năng qua MXH: Tuyệt đối không giải quyết công việc với bất kỳ cơ quan chức năng nào qua Zalo, Zoom, Facebook, TikTok, Instagram...
Không chuyển tiền: Không làm theo bất kỳ yêu cầu nào bắt bạn phải giữ bí mật từ người lạ.
BA ĐIỀU PHẢI LÀM:
Phải cài đặt riêng tư: Luôn khóa thông tin cá nhân, chủ động chặn và báo cáo ngay các tài khoản lạ, các blog có nội dung khiêu khích, độc hại.
Phải chia sẻ ngay: Tâm sự ngay với cha mẹ, thầy cô, người thân hoặc gọi đến các đường dây nóng hỗ trợ khi gặp nguy hiểm hoặc nghi ngờ mình đang gặp nguy hiểm.
Phải tìm kiếm sự an toàn: Di chuyển đến chỗ đông người khi cảm thấy bất an, tuyệt đối không làm theo chỉ dẫn của người lạ.
IV. Tổng đài hỗ trợ và ứng cứu khẩn cấp
Khi gặp nguy hiểm hoặc cần tư vấn, kết nối thực hiện chính sách bảo trợ xã hội, bảo vệ, chăm sóc trẻ em, hãy liên hệ ngay tới các đầu số sau:
Số 111: Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em.
Số 113: Số điện thoại khẩn cấp của lực lượng Cảnh sát phản ứng nhanh.
Tổng đài 18006605: Trung tâm Công tác xã hội và Bảo trợ trẻ em Hoa Phượng (Miễn phí cước cuộc gọi, trực giờ hành chính từ thứ 2 đến thứ 6 hàng tuần).
Địa chỉ tiếp nhận hỗ trợ trực tiếp tại Hải Phòng:
Cơ sở 1: Số 486A Ngô Gia Tự, phường Hải An, thành phố Hải Phòng.
Cơ sở 2: Số 50 Nguyễn Văn Hới, phường Hải An, thành phố Hải Phòng.
Số điện thoại: 0225.3700799
Thông điệp: "Trẻ em có quyền được bảo vệ và cần được bảo vệ để không bị xâm hại trên môi trường mạng". Hãy chung tay xây dựng một không gian mạng an toàn, lành mạnh cho thế hệ mai sau!